ساڤا
ساوا، شتی تازەرسکاوی وەکوو: ئینسان، حەیوان، رووەک.
ئامێدی
ئامات، ئاماد، ئامێد، شارێکی خۆش و دڵگیره له سهر لووتکهی چیایهکی بهرز، بهرانبهر به سیلاڤ، یان سۆلاڤ له کوردستانی باشوور. خهڵکی ئهم شاره زۆربهی مهسیحی بوون و بهر له هێرشی ئیسلام بۆ سهر کوردستان چوونهته سهر ئهو چیایه و ئهو شارهیان لهوێ ساز کردووه. بۆ چوونه ناو ئهو شاره تهنیا یهک رێگا ههیه، ئهویش له چیایهکی بهرانبهرییهوه بۆی دهچێ، دهنا چووار دهوری تا دهگاته ئهو رێیهی که دهچێته سهرێ بۆ شارهکه، لێژ و ههڵدێر و قهدپاڵی ههزاربهههزاره و خوارهوهشی چۆمی گهورهیه، بهڵام سهدام حسێن، بۆ بهرژهوهندی خۆی و ترس له پێشمهرگه رێگایهکی دیکهی لێ کردهوه که له باری مێژوویییهوه بایهخی هێنا خوارێ. بڕوانه ئامێخ.
دلاوەر
خاوەندڵ، گورد، پاڵەوان. ئەم نێوە وشەیەکی هاوبەشی کوردیی و فارسییە و لە هەولێر و رواندز و کۆیە مشەیە.
هەراس
1. پشوو، وچان، وەکوو: هەراسی لێهەڵگرتووم)؛ 2. وەڕەز، ماندوو، وەکوو: (هەراسانم)؛ 3. ترس، خۆف، وەکوو: (هیچ هەراسێکم لێ نییە).
فرازە
پەرێز، جێگەی دەخڵی درەوکریاگ.
زمناکۆ
کێوێکە لەلای رۆژهەڵاتی شاری (دەربەندیخان) لە باشووری کوردستان.
سوورێ
گیایەکە گەڵای وەکوو گەڵای گەزنە (گەسگەسک) پەڕەپەڕەیە و شینی مەیلەوسوورە، لەئاودا دەیکوڵێنن و بەنی قاڵی پێ سوور دەکەن.
ئاراسن
نێوی کێوێکە لای رانیە لە باشووری کوردستان. بڕوانە وشەی ئار.
کاشیان
1. کیوی سەخت و عاسی؛ 2. کەمەرەی کێو. 3. گوێسووانە، (لە سەر کاشیان راوەستابووم).
ئاونگ
ئاوهنگ، ئارهقهی گوڵ، شهونم.