چەپەر

1. سه‌نگه‌ر، خه‌ڵ؛ 2. ده‌رگا و دیواری له‌ شووڵ یان به‌رد بۆ به‌رخ و کارژه‌له‌، کۆز، ته‌یمان؛ 3. ته‌ته‌ر، نارده‌، پۆسته‌به‌ر، نامه‌به‌ر، نه‌وه‌ن، شاتر؛ شاتر: به‌ مانای نامه‌به‌ر پیاده‌ی خێرا و تیژڕۆ.

ئالال

ئاڵئاڵ، به‌ زاراوه‌ی کرمانجیی باکوور: سووره‌گوڵ.

ئەسرۆ

سرۆ، وشەیەکی کۆنی کوردی کەڵوڕییە واتە: قۆچ، شاخی حەیوان، شەقۆن؛ لە موکریانیش بەکار دێ.

هاولان

هاوهێلانە، هاوماڵ، هاوبەش.

ئاوازه

نێوبانگ، ده‌نگ و نێو.

مازین

گوندێکە لە ناوچەی وان، لە کوردستانی ژێر دەسە‌ڵاتی تورکیە.

ڕۆنیا

لە ناو کوردی زاراوەکرمانجدا واتە: رووناکیی، رۆشنایی. (رۆنیا چاڤێ من).

دۆزان

1. کۆی وشەی (دۆز) بە واتای مەبەست و مەرام لە ژیاندا، وەکوو: دۆزی کورد، دۆزێکی ئاڵۆزە؛ 2. پاشگری وشەیە بە واتای بشکنین و دۆزین.

تەموورە

تەنبوور، تەلموور، تەموور، تەمیر، تەموورە، سازێکی کۆنە کە لە دوو وشە پێکهاتووە، ئەگەر تەنبوور بێ، دەبێتە: تەن بە واتەی لەش و موور بە واتای شیوەن و زاری. ئەگەر تەلموور بێ، دەبێتە: تەل بەواتای سیم و مووریش بەواتای شین و هاور و ڕۆڕۆ. کە هەر دووکیان دوو وشەی کۆنی کوردین، کە فارسەکان کردوویانە بە تەنبوور و تەنبووریش هیچ واتا و مانایەک نادا و بگرە تەلموورە.

هێشین

1.هەرشین، هەر سەوز؛ 2. سەوزایی، شینایی.