جەژنە

جه‌ژن، رۆشان، رۆژی شادی و خۆشیی.

پیرکان

نێوی کانیی و کێوێکە لە ناوچەی عەفرین لە رۆژاوای کوردستان

وەردێ

1. وەردە، سۆنە، مراویی؛ بە زاراوەی هەورامی واتە: دەخۆی، ئەخۆی.

پەریچەم

چەم واتە: چاو بە هەورامی و پەریچەمیش واتە: چاو وەکوو چاوی پەری.

سەلار

ژنی سەرە، سالار ژن، ژنی زیرەک و کارامە.

تاژدین

دەوڵەمەندێکی ئەفسانەیی یە کە لە زۆربەی چیرۆکە کوردییەکاندا هەیە و مرۆڤێکی باش و خێرانکار بووە؛ لە بەیتی (مەم و زین) دا تاژدین کوڕی وەزیری برایم پاشای یەمەنە و مێردی خاتوو (ئەستی) یەی خوشکی خاتوو (زین) ە و لەو بەیتەدا بە (قەرەتاژدین) نێودێرە.

گەمۆ

چیایەکە لە ناوچەی قەسری شیرین لە کوردستان.

فرێش

فریش، بڕوانە ئەسرین لە بەشی نێوی کچان.

هەریر

1. پارچەی حەریر؛ 2. حەریر، ناوچە و دەشت و شارۆچکەیەکە نزیک باتاس، لە لای شەقڵاوە لە کوردستانی باشوور. حەریر و باتاس بەنێوبانگە؛ 3. سەربەند و پاشبەندی چەند گۆرانیی کوردیییە.

تەزوو

1. مچوڕک، مووچرک، تەز بەلەشداهاتن؛ 2. سۆزەی سەرما و بای سارد.