خۆمەش
خۆکار، خۆگهڕ، خۆگێڵ.
باشناو
1. نێوچاک، کردارباش؛ 2. هۆزێکە لە کورد کە لە ناوچەی نێوان مووسڵ و دەشتەبێڵ و سەڵماس دەژین. ئەم نێوە لە مێژووی کۆنی کوردستاندا هاتووە، دوور نییە، مەبەست لە خۆشناو و خۆشناوەتی بێ!
بەهیڤ
بە زاراوەی کرمانجی واتە: بادام، بایەم.
وەرشین
نێوی چەمێکی بچووکە لە ناوچەی بینگۆڵ، لە باکووری کوردستان.
ئاوێژە
1. زەنگ و زەڵاڵ؛ 2. پاک و خاوێن.
گوڵبەست
بە گوڵ دەورەدراو، بە گوڵ پەرژینکراو.
گارۆ
گارگارۆ، هێلانەی مەل لە کونی داردا.
کاسمە
کولێرەی تۆتۆیی و نانێک که هەویرەکەی بە رۆنەوە شێلدرابێ.
ئەکراش
نێوی یەکێ لە دەسەڵاتدارانی کورد بووە لە سەردەمی ئەڵچاتیۆی مەغۆلدا.
مازێ
1. مازی، مازوو؛ 2. ماژەڵە، مرۆخەی پشت؛ 3. نێوی چیایەکە لە باکووری کوردستان.