هەسنا

نێوی هۆزێکی کوردە لە جزیر و بۆتان لە کوردستان.

شابسک

ئەگریجەی درێژ و پڕ، قژی درێژ و جوان.

دابەن

نێوی کوردیی گوندێک بووە لە باکووری کوردستان کە دەوڵەتی تورک گۆڕیویە و نێوی تورکیی لە جێی داناوە.

لیڤا

بەرخی تازەزاو.

سەرگوڵ

گوڵی سەرووی گوڵان، گوڵی سەرپەڕ، گوڵی سەرکردە.

پریشک

1. پریشکی ئاو و شەتاو؛ 2. فریشک، مەڵاژوو، مەڵاژگ.

ئاموود

عاموود، هێلانە، هێلانەی مەلگەلێکی گەورەی وەکوو: باز، شەهێن، شابوو، هەڵۆ.

ساتی

کاتی، کارێک کە لە کاتێکی دایکرودا ئەنجام بدرێ و دوایی هەڵوەشێنرێتەوە.

شاشان

شاشیکان، ژنی سەروێن بەسەر، ژنی سەرولا پێچ؛ ژنانی کورد بەتایبەت هی ناوچەی کەڵوڕ، ئێستاش هەر سەروێن دەبەستن؛ نێوی ئەو ژنانەی بووە کە لەسەردەمی ساسانییەکاندا سەروێنیان بەستووە و لە دەستەی هەڵپەڕکێدا بەشدار بوونە، ئەمڕۆش وەکوو پاشناو لە کوردستاندا ماوەتەوە.

گوڵبێن

جووانبین، ئاماژە بە ئینسانی گفت ولفت شیرینە.