ئاماد
ئامهد، ئامات: 1. شاری شاران، گهورهشاری زهڕدهشتییهکان، گهورهشاری ناوچۆمان (بین النهرین)؛ 2. شاری هات و بهخت و شانس؛ 3. نێوی شاری دیاربهکر بووه 1500 ساڵ بهر لهدایکبوونی حهزرهتی عیسا؛ 4. ئامات، نێوی شاری ئامێدی بووه له 823ی بهر لهزایین؛ 5. نێوی شارێکه له نێوان سهردهشت و مهاباد. بڕوانه بۆ ئامێدی.
کوێستان
چیا، کێو، کێفسان، کۆسار، زۆزان.
چەپەک
1. گوند و خانووی دوور له رێبازی گشتیی، کهوێڵ و ههواری کل؛ 2. جۆگهی پێچهڵپێچ له تهختهمهرهزهی بڵند و نهویدا؛ 3. کهسێک که به دهستی چهپ کار دهکا یان دهنووسێ؛ 4. گوند یا باخی دووره دهست و دوور له سهرهڕێ.
دیاوەشت
شێخ موحەممەد مەردۆخی کوردستانیی لە (تاریخ کورد و کوردستان) دا نووسیویە: نێوی کۆنی کێوێکە لە ((جبال الاکراد)) لە سووریە، بەڵام ساڵی 1963 کە بەعسییەکان لە سووریە هاتنە سەر دەور، ئەم نێوەیان گۆڕی.
پەرەم
تاقم، دەستە، پۆل.
تیرمە
ناوچەیەکی کوردنشین بووە لە ناوچەی کووت کە مەسیحیشی تێدا ژیاوە و (ابن روستەم) لە کۆپەڕی (الاغلاق النفسیە) دا لە باسی شاری کووت بەر لە ئیسلام باسی کردووە و کوردی فەیلی تێدا ژیاوە.
پاپیا
بە پای پیادە، بە پێیان چوون.
ئیلان
ئیلان پاشگر بۆ بچووککردنەوە، وەکوو: بابیلان، گردیلان.
فرۆ
خواردنێکی توندە لە شێوەی پەنێر، لە ژەکی مانگا یان مەڕ و بزنی تازەزاو درووست دەکرێ.
هەرین
ئەشتێرە، هەسارە.