سالۆر
ژیر و تێگەشتوو، بەئاوەز. وەکوو: ژنێکی سالۆرە.
چراڤ
چڕاو، ههڵدێر، تاڤگه، سۆلاڤ.
ئەترەش
زراو، زاڵە. (کە چاوم پێکەوت لە ترسا ئەترەشم پەڕی).
لاسامە
رێژنە، رەهێڵە، شەستەباران.
ئاریۆ
سەرگری نێوی (ئاریۆ بەرزین) بووە، یەکێ لە سەردارە ئازاکانی کورد، کە لە بەرانبەر هێرشی ئەسکەندەری مەقدوونیدا سەردەمێک خۆڕاگرانە بەربەرەکانێی کردووە. بڕوانە وشەی ئار.
بڵبەر
1. شوێنی نەرمی زیاد لەپێویست؛ 2. گوندێکە لە لای سلێن، لە هەورامان تەخت لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان.
ڕوباب
رەباب، جۆرێک ئامێری مۆسیقایە لە شێوەی تار، کە کاسەکەی بچووکترە، روباب دوو تەلی هەیە و بە کەوانە یان ئارشە دەهەڤۆترێ و یەکێ لە کۆنەسازەکانی ئێرانی سەردەمی ساسانییەکانە.
پەروێش
کەڵگەت، چواشانە و بەخۆوە. نێوی کۆنی مادییە و لە بنەڕەتدا ئەبەروێش بووە و دوایی کراوە بە پەرویز!
شارەبان
1. شوێنی دەشت و بەرز؛ 2. شاری تەخت و راسا؛ 3. چاودێری شار، شارەوان؛ 4. شارۆچکەیەکە لە نزیک شاری خانەقین؛ هەندێک بیرەوەند پێیان وایە کە لە بنەڕەتدا ئەم شارە لە سەردەمی ساسانییەکاندا بە نێوی (ئابان) ی کچی (کەسرا) وە ساز کراوە؛ ئەم شارە شارێکی گەورە و ئاوەدان بووە، بەڵام لە کاتی هێرشی مەغۆلەکاندا بۆ سەر کوردستان وێران کراوە؛ لەم شارەدا شوێنەواری سەردەمی سۆمەرییەکان و ئەکەدییەکان و کاسییەکان و ئاشوورییەکان و ساسانییەکان هەر ماوە، لەوانە زیندانی کەسرای سەردەمی ساسانییەکان.
وێنەوار
وەکوو وێنە، لە شکڵی وێنە.