سروودی نیشتمانی و شوناسی نەتەوەکان

1. سرووت، ستران، وشەیێکی کۆنی کوردییە؛ 2. ئەو گۆرانییە ئایینییانەی کە لە سەردەمی زەڕدەشتییەکاندا گوتراون، پێیان گوتوون: سرووت کە لە گاتاکانی زەڕدەشتدا هاتووە و ریشەی وشەی سترانی کوردییە و لە کۆنترین ناوچەکانی کوردستان کە زاراوەکرمانجن ئەم وشەیە بەکار دەبرێ، بەڵام دواتر بە هاتنی ئیسلام چونکە ئەم سروودانە یارسانەکان و ئیزەدییەکان خوێندوویانن پێیان گوتوون: (گۆرانیی) واتە ئاوازی گاورەکان! نێوی هۆزی گۆرانیش که یارسان (ئەلحەق)ن و لەم وشەیە کەوتۆتەوە. بڕوانە گۆران لەبەشی کوڕان.

خازێ

سوور، (وه‌ک به‌رخی خازێ)

نەوزەر

زێڕی تازە، زیوەری تازە. بۆ وەبیرخستنەوە، وشەی (نەو) کوردیی نییە و وشەیێکی فارسییە، بەڵام بە داخەوە بە تۆپزی بەکار دەبرێ. بۆ نموونە وشەی نەورۆز وشەیێکی فارسییه و کورد ئەو وشەیە بە کوردی دەزانێ‌. بڕوانە وشەی نەورۆز لە بەشی کوڕان.

پەلکەڕێژ

قژێک کە بە پەلکەی ورد هۆنرابێتەوە.

باریسە

1. فڕفڕە، فڕفڕۆکە؛ 2. داری نێوان کۆڵەکە و کاریتە.

ئازیتا

کچی ئه‌ژده‌هاک دوایین پاشای ماد و دایکی کوور‏شی هه‏خامه‏نشی.

دابان

نێوی گەردەنە یان (کەل) ێکە لە پشت شاخی (پیرەمەگروون) ەوە لای سلێمانی لە باشووری کوردستان.

ئەردەوان

1. خاوەن زەوی؛ 2. جێگری سە‏رپە‏لی شە‏ڕ؛ 3. نێوی چە‏ند ‏کە‏س له‏ پاشاکانی بنەماڵە‏ی ئە‏شکانی.

ڕوومەت

دیمەن، دەموچاو، روومەت، مینا، ئابڕوو، (وازی لێ بێنە، مینای خۆت مەشکێنە)، واتە حورمەتی خۆت مەشکێنە.

ئارشام

1. بەهێز و زۆردار؛ 2. نێوی یەکێ لە گەورە‏سەردارانی سەردە‏می ماد بووە. بڕوانە وشەی ئار.