بارهان

نێوی هۆزێکی کوردە لەلای دیاربەکر لە باکووری کوردستان.

باڵار

باڵادار، کاریتە، دیرەک، دارێکە بۆ سفتکردنەوەی فرێتی قاڵیکردن بەکاری دەبەن.

دەمیرە

سه‌ڵته‌، کوڵه‌نجه، هێله‌ک‌.

دیجلە

دیجلە رۆبارێکی گەورەیە کە لە دە چۆم پێک دێ و لە کۆندا (دەچڵە) شیان پێگوتووە، واتە ده لق چۆم؛ بەڵام نێوی کۆنتر و زانستیانەتر (تیژڕۆ ) بووە کە نێوی کۆنی دیجلە بووە و لە گاتاکان و لە زاراوەی پالەوی کۆنیشدا هاتووە و دواتریش بووە بە (تیگر، یان تگریس)، کە عەرەب گوڕویەتی و لە (تیگر)ەوە کردوویەتی بە تیجر و پاشان دیجر و ئەوسا دیجله؛ دیجله هەزار کیلۆمیتر بەناو خاکی کوردستاندا رەوت و رۆی هەیە.

قەسیلە

جۆرێ کەچکی دارین.

لێلان

لەیلان، بالۆرە، لەرانەوەی دەنگ لە گۆرانیدا.

پێشکەوت

پێشچوو، پێشکەوتوو.

زارگوڵ

دەمی وێنەی گوڵ، ئاماژە بە ئینسانی گفت و لفت شیرین.

پاراستان

گوندێکە لەلای زمزیران لەناوچەی سەردەشت لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان.

بەرکۆ

1. قەرپۆسی زین؛ 2. بەرکوتی دەخڵ؛ 3. لای ژێرووی خەرمان.