بابوونە
گیایەکە سەرەبەهاران دەردێ و گوڵێکی سپی دەکا و ناو گوڵەکە زەردە. گوڵە بابوونە.
بەرچەڵە
ئەستوندەگی دەرەوەی چادر لەلای چیغەوە.
گوڵهەنار
گوڵی هەنار کە ڕەنگی سووری مەیلەو نارنجییە.
دڵباز
دڵداناو، دڵلەپێناو.
بابۆ
1. وشەی خۆشەویستیی منداڵ بۆ باب؛ 2. هەستی تۆڵە.
داژگر
داژگیر، بێژنگی کونبڵاو بۆ گەنم پاککردن.
پەروێش
کەڵگەت، چواشانە و بەخۆوە. نێوی کۆنی مادییە و لە بنەڕەتدا ئەبەروێش بووە و دوایی کراوە بە پەرویز!
باوێر
باوێرە، شوێنێ کە با نەتوانێ لێی بدا، یان زەفەری پێ ببا.
شاهێن
یەکێ لە هۆزە شەڕاشۆکانی کورد بوونە کە لە ناوچەی تیکاپ دادەنیشتن و ساڵی (940) ی زایین دەوڵەتی ئێران بە تۆپزیی لەشکری گەورە و گرانی لەم هۆزە و هۆزەکانی دیکەی موکوریان کۆکردەوە و ناردنی بۆ شەڕ لەگەڵ عەرەب. ئوستاد نەوبەخت لە شانامەکەیدا تێروتەسەل باسی ئەم هۆزە و هۆزی (شووڵ و رەوەند) دەکا.
بەرامسین
نێوی هۆزێکی کورد بووە لە ناوچەی عەمارە لە باشووری کوردستان. ئەوەش نێوی هەندێ لەو هۆز و بنەماڵە کوردانەی کە لە درێژەی مێژووی باشووری کوردستاندا لەناو چوون و نەماون: (بادین، بەیرەم، پیرمان، جەمێش، جوودی، جەویر، چیان، چەتان، شاهین، زرکان، کەوار).