ئادۆ
له کۆندا نێوی خودای با بووه. ئهم نێوه لهناو کوردهکانی کوردستانی رۆژاوا و لوبناندا وافره. بڕوانه وشهی ئاد.
هەرشەم
گوندێکە لە ناوچەی بالیسان لە باشووری کوردستان.
لازان
کۆی لاز، وشەی لاز بەتەنیا 2 واتای هەیە: 1. (شەک) و (بەران)ی چووار ساڵە، 2. کوڕی گەنج و شۆخ و شەنگ. (لازان)یش واتە: کۆی بەران، کوڕگەلی شۆخ و شەنگ.
ئاوار
1. جیا، جودا؛ 2. هەڵوای ئارد و دۆشاوی وشکهەڵاتوو بۆ زستان؛ 3. چایلێنەری ماڵ؛ 4. داروپەردووی خانووی رووخاو.
شاخەوان
زەردەوان، چیاپێو، کوێستانگەڕ.
ئێلم
نێوی تەپۆڵکەیەکە لە رۆژاوای جزیر، لە کوردستانی سووریە.
ڕەشێ
ئاماژە بە کیژی ئەسمەر و رەشتاڵە.
بناوی
بناو، گوندێکە لە تەنیشت گوندی هەنارە لەسەر رۆباری بەستۆرە لە کوردستانی باشوور. بڕوانە بناو.
کاڵێ
1. کاڵوکرچ؛ 2. لە کوردستان ئەم نێوە بۆ کچ و بۆ کوڕیش بەکار دەبرێ، لە بنەڕەتدا بەو کەسەی دەگوترێ کاڵێ، کە ڕەنگی قژ و سەروچاوی کاڵ یان زەرد بێ؛ 3. هەوای قەتارێکی لادیواری ناوچەی سنەیە.
شاهینە
1. ژنی شا، شاژن؛ 2. خۆشی و شادی.