ئەرجا

نێوی گوندێکە لە ناوچەی کووت لە باشووری کوردستان، کە کوردی فەیلی تێدا ژیاوە بەڵام بە دەستی حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکانی ئێراق، کوردەکەیان لەوێ هەڵکەندووە و کردوویانە بە عەرەبنشین.

بسکۆلە

گیایەکە لە ئەگریجە دەکا.

ئاماژه

نمار، راگەیاندنی مەبەست بە جووڵاندنی چاو و دەست.

بەسۆز

1. خەمگین و دڵگیر؛ 2. دەنگی نەرم و خۆش؛ 3. بەگفت، بەپەیمان؛ 4. لەسەرکەیف؛ 5. دڵسۆز.

یازان

1. فرەزان؛ 2. میرزا، نووسنەک؛ 3. کۆمەڵێک نووسراوە پێکەوە؛ 4. خوازیار، گەرەکبوون، ویستن.

ئاداد

1. نێوی فه‌رمانڕه‌وای تیره‌ی کۆنی کورد (لۆلۆ) بووه‌ که‌خه‌‌ڵکی بابل بووه‌؛ 2. پاشنێوی سه‌رۆکهۆزی (ناسیکۆ) بووه‌ له‌ ساڵی 881 ی زاییندا. بڕوانه‌ وشه‌ی ئاد.

پرووشە

1. دەنکە دەنکەی بەفر کە دەبارێ، پرووشەی ئاو و باران، پرووشەی بەفر؛ 2. کەمخواردن، چرۆکردن.

بەرکاو

داوێنی شاخ، بناری چیا.

پەشێو

خەمداگرتوو، پەرێشان، بیربڵاو. نازناوی شاعیرێکی گەورەی هاوچەرخی کورد

شۆهان

نێوی گوندێکی کوردنشین بوو لە ناوچەی نەعمانییە کە بە دەستی حکوومەتی بەعس، کوردەکانی ئاوارە کران و عەرەبیان هێنا جێگەیان. نەعمانییەش لە کۆندا کوردنشین بوو، بەڵام ئەوێش بە دەستی حکوومەتی بەعس کرا بە عەرەبنشین.