فەتان
بنیاتنانەوە، ئاواکردنەوە یان لەسەرڕا کێڵانەوەی زەوینی بایەر و دەێم.
ڕێوان
1. ئاگاداری رێگە، پاسەوانی رێگا؛ 2. رێگەناس.
ئارمانکۆ
نێوی قەڵایەک بووە لە باکووری کوردستان کە ئاشووریەکان ساڵی 254 زایینیی دروستیان کرد؛ هیچ شک و گومانی تێدا نییە کە دوو هەزار ساڵ زیاترە ئاسووری و ئەرمەنی و جوولەکە و هی دیکەش لە کوردستان لەگەڵ گەلی کورد پێکەوە دەژین و ئێستاش هەن. زمان و ئەدەبی ئەم نەتەوەگەلەش لە سەر زمان و ئەدەب و کەلتووری کورد شوێنیان داناوە و هی کوردیش بە سەر ئەوانەوە دیارە. جا لەبەر ئەمە هەندێ نێو لە زمانی کوردیدا هەن کە لەم کۆپەڕەدا چاپ کراون و کوردی نین و ئاسووری و ئەرمەنی و هی دیکەن. بڕوانە وشەی ئار.
یارگوڵ
1. یار و دۆستی گوڵ؛ 2. یاری وێنەی گوڵ.
ڕاماو
لەناو فکر و بیردا ماو، سەرگەردان.
پوورە
1. جیلی تازەی هەنگ؛ 2. سووتووی کێشراوی تریاک.
خرخاڵ
1. بازنهی قۆڵ؛ 2. پاوانهی پا.
ئۆدار
تهڕ و تازه و ئاودار.
ئاتۆسا
1. نێوی كچی ئاردهشێری دووههمی ساسانی بووه؛ 2. نێوی یهكێ له كچهشازادهكانی كوردی مانایی بووه له ساڵی 714 ی بهر له زایین.
بەسان
نێوی کوردیی گوندێک بووە لە باکووری کوردستان کە دەوڵەتی تورک گۆڕیویە و نێوی تورکیی لە جێی داناوە.