ئۆلکە
مەیدان، مەڵبەند.
باوێن
بڕوانە باوەزێن.
زریاب
1. ئاوی زێڕ؛ 2. ئاوی پاک و خاوێن؛ 3. مۆسیقازانێکی کورد بووە خەڵکی شارۆچکەی (باشیک) ی لای نەینەوای کۆن یان (مووسڵ)ی ئێستا و لەسەردەمی عەباسییەکاندا ژیاوە، زریاب ساڵی 825 ی زایینی عەباسییەکانی بە جێهێشتووە و چۆتە ئەندەلووس و عەبدولرەحمان کوڕی ئەلحەکیم (206 تا 238) کردوویەتی بە هاونشینی خۆی و دیاریی و پێشکەشیی زۆری پێ رەوا دیوە؛ زریاب شاگردی ئیسحاقی کوڕی برایمی مووسڵی بووە کە ئەوانەش هەر کورد و خەڵکی باشیک و مۆسیقاری زەبەردەس بوونە؛ زریاب ژەنیاری عوود بووە و سیمی پێنجەمی عوود ئەو بەو سازەی زیاد کردووە؛ مۆسیقای فلامینکۆ کە بنەماکەی کوردییە، لە شوێنەوارە نەمرەکانی زریابە و لە سپانیاش زریاب هەر بە کورد ناسراوە.
هەرێم
1. دەوروبەری ئاوایی کە ناکێڵدرێ و هی هەمووانە؛ 2. ئوستان؛ 3. ناوچە؛ 4. مەڵبەند.
ڤارکۆ
نێوی کێوێکە لە ناوچەی دەرسیم، لە کوردستانی تورکیە.
برساق
جۆرێک کولێرەی بچووکە کە هەویرەکەی بەشیر و ئاو دەکرێ و لەناو رۆندا سووری دەکەنەوە، کولێرە برساق.
ئامهد
1. ئامات، ئامهد، ئامێد، نێوی کۆنی شاری دیاربهکره؛ 2. گوندێکه له نێوان مهاباد و سهردهشت له کوردستان.
تاشان
1. هەڕەشە و گوڕەشە؛ 2. خولقاندن و وەدیهێنان؛ 3. سزادان، جزیادان.
هەیڤین
ئازیز و خۆشەویست.
ئارگا
ئاورگە، ئاگردان. بڕوانە وشەی ئار.