ئالان

1. لووتکەی بەرزی پڕ لە دۆڵی پێچەڵپێچ؛ 2. ناوچەیەکە داگری نزیک بە 20 گوند، کەوتۆتە رۆژاوای شاری سەردەشت لە دۆژ سنووری دەسکردی نێوان باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان؛ 3. نێوی چیایەکە هەر لەو ناوچەیە؛ 4. ئەم نێوە لە وڵاتانی سکاندیناوی و ئەورووپا و ئامریکا و کانادا و زۆر وڵاتی دیکەشدا هەیە و نێوێکی ئەنترناشیۆناڵە و نێوێکی کۆنە؛ 5. ئەم نێوە لە نێوان گەلانی ئاشووری و ئەرمەنی و مەسیحی و زۆر نەتەوەی دیکەشدا هەیە و بە (ئەلەن و ئەڵەن)یش دەوێژرێتەوە؛ 6. نێوی شارێکی کۆن بووە لە ناوچۆمان یا نێوانڕۆباران کە عەرەب دەڵێ: (بینُ النهرین).

ڕۆبار

رۆخانە، چەم، چۆم.

پاشین

هەرەدوا، دوایین، دواگین.

ئەیوان

ئەیوان وشەیەکی کۆنی کەڵوڕییە، واتە: 1. دیوان، هێوان، هەیوان، بەربێڵای سەرداپۆشراو؛ 2. کۆخ، کۆشک، تەلار، سەرا، وشەی کۆشک ئەمڕۆ لە ئەورووپا بە کیووسک(kiosk) بەکار دەبرێ و وشەیێکی هاوبەشهی هند و ئورووپییە و کیووسک هەر هەمان کۆشکی کەڵوڕییە کە وشەێیکی کۆنە؛ 3. شارێکی کوردنشینە لە هەرێمی ئیلام لە کوردستان.

ئاناتۆم

نێوی یەکەم پاشای گۆتییەکان بووە کە لە سەدەی 31 ی بەر لە زایین ژیاوە و شاری لاگاش پایتەختیان بووە.

باڵوێز

نێردراوی میری لە وڵاتێکی دیکەدا، بریکاری دەوڵەت لە دەوڵەتێکی تردا.

سەنار

نێوی عەشیرەتێکی کورد بووە لە لای ورمێ لە کوردستان.

شەکرین

تام وەکوو شەکر، وەکوو شەکەر شیرین.

ئاهه‌نگ

کۆبوونه‌وه‌ بۆ جه‌ژن و شادی، به‌رنامه‌، به‌زم و هه‌ڵپه‌ڕکێ له‌ جه‌ژن و بۆنه‌گه‌لدا.

تیگریس

1. تیگر لە ریشەی وشەی تیر یان تیژ وەرگیراوە کە ئەوێسایی یەکەشی دەبێتە: تیرا بە واتای توند و بەلەز؛ 2. تیگر نێوی کۆنی چۆمی (دیجلە) یە. بڕوانە دیجلە.