کەویژ
1. قەفیز، دەفری شتپێوان، بەتایبەت بۆ گەنم و دانەوێڵە و شتی وا لە کۆندا کەڵکیان لێوەردەگرت. پێشینان دەڵێن: (چکەویژێ، چمەویژێ!) ؛ 2. قەفیز وشەیێکی عەرەبییە و کوردییەکەی (دەمبێن یان دەمبەس)ە، دەمبێن پارچە ئاسنەواڵەیێکە کاتێ سۆندە یان شلنگی ئاو دەپچڕێت، بۆریی یان لوولەیەکی ئاسن دەخرێتە نێوان ئەو سۆندە بچڕاوە بۆ وێکخستنەوەی، ئەو بۆرییەی کە ئەم سەر و ئەو سەری سۆندەکەی تێکراوە، بەو دەمبێنە لە یەک گرێ دەرێتەوە.
چەپەر
1. سهنگهر، خهڵ؛ 2. دهرگا و دیواری له شووڵ یان بهرد بۆ بهرخ و کارژهله، کۆز، تهیمان؛ 3. تهتهر، نارده، پۆستهبهر، نامهبهر، نهوهن، شاتر؛ شاتر: به مانای نامهبهر پیادهی خێرا و تیژڕۆ.
ڕواندز
رواندژ؛ رواندز لە دوو وشەی لێکدراو واتە (روان) و (دز یان دژ) پێکهاتووە و چەندین مانای هەیە، یەکەم: رووان واتە: چۆمان، چەند چەم و دژیش واتە قەڵا و رواندز یانێ: قەڵای نێوان دوو رۆبار؛ دووهەم: روان: واتە شینبوون و جێگەی ژیان و دزیش واتە قەڵا و رواندز یانێ: قەڵای ژیان؛ سێهەم: روان، واتە: رەوەندی و دزیش واتە دژ و رواندز واتە: جێگا یان شوێنەمێنگەی رەوەندیانی کورد کە لەو کاتەدا گەرمیان و کوێستانیان کردووە و رواندزیان ئاوەدان کردۆتەوە و زستانان لەوێدا ماونەتەوە؛ چوارەم: روان، واتە: ئاوەڵا و لەسەرپشت و دزیش واتە قەڵا و روواندزیش واتە: قەڵای بێ دەرگا و شوورە، چونکە جێگاکەی بەرز و سەخت و لە لێوارەی چۆمدا بووە و پێویستی بە دیوار یان شوورە نەبووە!
بیرێژ
. شوێنی پڕئاو؛ 2. گوندێکە لە نێوان چیای سەفین و سەری رەش لە ناوچەی شەقڵاوە.
خاڵدار
1. مرۆی خاڵدار؛ 2. نێوی گوندێکه له ناوچهی موکوریان له کوردستان.
ئارۆن
1. نیشانەی چاکی؛ 2. نێودارێ له فەرماندەرانی مادی بچکۆڵه. بڕوانە وشەی ئار.
بێکەس
1. تەنیا و رەبەن، تاک و کۆکم؛ 2. پاشنێوی شاعیری نەتەوەیی (فایەق بێکەس) ی باوکی (شێرکۆ بێکەس) ە.
دەرەز
نێوی باخێکه له ناوچهی ههورامان.
بەهیڤ
بە زاراوەی کرمانجی واتە: بادام، بایەم.
سەنتە
نهێنی، بێدەنگبوون.