شنروێ

چیایەکی بەرزە کەوتۆتە لای خۆرهەڵاتی هەڵەبجە، لە سەر ترۆپکی ئەم چیایە دوو کانیی خۆشی هەیە کە نێویان (قەمان و وەزگێڵ)ە.

کەتوان

چاوەدێر، چاوێر.

ڕابوون

1. هەستان، راسان؛ 2. راپەڕین.

سارتان

نێوی تیرەیەکە لە چلوچووار تیرەی میللی لە باکووری کوردستان کە لە قەرەجداخ و عوسمانجق و دێرسیم دەژین.

کۆشەنگ

کۆی شۆخ و شەنگ، شۆخ و شەنگی هەمووی پێکەوە، ئاماژە بە کیژ یان کوڕێک کە هەموو رانەیەکی جوانی و لەباربوونی تێدا کۆ بووبێتەوە. بڕوانە کۆڕەنگ و کۆدەنگ.

مەستانە

ژنی چاومەست و جوان و دڵگیر.

حەوێز

حەوشەمەڕ، پەچەمەڕ.

بەیار

باهێر، بایەر، زەوینی دێم، زەوینی نەکێڵدراو.

شەکرە

شەکرۆک، جۆرێک گیایە کە لە کوێستانان دەڕوێ.

نەهری

1. جۆرێک ترێی سپی؛ 2. رۆباری گەورە؛ 3. بەئاو گەییشتنی کارێزکەن؛ 4. نێوی ناوچەیێکە لە کوردستان کە مەشایەخی گەورەی لێ هەڵکەوتوون و بە شێخەکانی نەهری بەنێوبانگن.