ئەرجا

نێوی گوندێکە لە ناوچەی کووت لە باشووری کوردستان، کە کوردی فەیلی تێدا ژیاوە بەڵام بە دەستی حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکانی ئێراق، کوردەکەیان لەوێ هەڵکەندووە و کردوویانە بە عەرەبنشین.

تاژان

1. لکی باریکی دار، لقی زراوی درەخت؛ 2. تازیانە؛ 3. وێران، خاپوور؛ 4. گوندێکە لەنێوان ئەتابەک و میریۆسف لە لای (بلەکێ) لە ناوچەی بانەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان؛ 5. تاژان دەگەڵ تاڵان دێت؛ (گوند تاڵان و تاژان کرا).

دێرۆ

گوڵێکی زەردە وەکوو گوڵی مۆسک.

بینا

زۆربین، چاوتیژ، پێچەوانەی نەبین.

ڕەشمێو

یاقووتی، جۆرێک ترێی وردی سووری تۆخی نزیک بە رەشە کە لە ناوچەی سنە زۆرە.

باهۆز

بای بەهێز، گەردەلوول، کێژەڵووکە، گژەبا.

مەدهۆش

1. سەرگەشتە و سەرگەردان؛ 2. نازنێوی شاعیرێکی کورد لە کوردستانی باشوور.

خۆشیک

شاخێکه‌ له‌ڵای کێوی به‌مۆ که‌ کانیه‌کی خۆشی لێیه‌ به‌ نێوی (قه‌مان).

ڕاڤۆت

1. لە چاوگی راڤۆتان وەرگیراوە: راتەکا؛ 2. رۆییشتەناو؛ 3. پەلاماری دا.

سۆرنگ

رۆنیاس، رەگی گیایەکە بەن و خامی پێ سوور دەکەن. بڕوانە رۆنیاس لە بەشی کچان.