کەوی
1. ماڵیی، لینی، ڕام، ئاژەڵ یان پەلەوەری دەستەمۆکراو؛ 2. ڕنوو، کڵێڵە، شاپە؛ 3. کەوانەی دەوری دەف و بێژنگ و هیدیکە؛ 4. جۆرێک گیایە؛ 5. کەدی، هۆبەر، پادە، پادەکردن، لەخۆگرتن؛ 6. لێوارەی دەفر؛ 7. قەراخ ئاو؛ 8. تەختی لەسەر دانیشتن.
بەنستان
گوندێکە سەر بە ناوچەی بادینان لە کوردستانی باشوور کە هۆزی رێکانی لێدەژین.
ئامهد
1. ئامات، ئامهد، ئامێد، نێوی کۆنی شاری دیاربهکره؛ 2. گوندێکه له نێوان مهاباد و سهردهشت له کوردستان.
ئامێر
ئامیر، کهلوپهل، ئاموور. وهکوو ئامێری مۆسیقا، تار، سهنتوور و هیدیکه.
گژنیژە
1. گژلۆک، تەرزەی ورد؛ 2. زبربوونی پێست لە سەرما؛ 3. جۆرێک خشڵی ژنانە؛ 4. نێوی گۆرانییەکی کوردییه، یارگژلووکێ.
رادۆسا
نێوی گوندێکی کۆن بووە، لە ناوچەی وان، لە کوردستان، بەڵام لە سەردەمی عوسمانییەکاندا نێوەکەیان گۆڕیوە بۆ تورکی.
دەستەوار
1. دهستهواره، باوهشێک دار یان سووتهمهنی، وهکوو: دهستهوارهیهک نان و پێخۆر و شتی وای هێنابوو؛ 2. کۆمهڵێک دیاریی و پێشکهشیی.
نازلی
لە دوو وشەی هاوبەشی کوردیی فارسیی (ناز) و پاشگری تورکی (لی) پێکهاتووە، کە واتای ناز دیارە و پاشگری (لی) ش واتای بەستنەوە و گرێدان دەدا، واتە ئەهلی ناز، وەکوو: دیاربەکرلی، واتە: خەڵکی دیاربەکر و نازلیش واتە: نازدار و نازەنین؛ نازلی سەربەندی گۆرانییەکی کوردییە.
ڕۆژان
کۆی وشەی رۆژ، رۆژگەل، رۆژانە، بەرانبەری شەوان.
ژەمکۆ
نان و پێخۆری شوان یا رێبوار.