سپێران

1. کۆی سپەر؛ 2. بەچەپەر دەورەدراو؛ 3. گوندێکە لە نێوان (خوەشاو و کەڵاتێ) لە ناوچەی سنە لە رۆژهەڵاتی کوردستان .

پیانۆ

ئامێری مۆسیقایی پیانۆ.

زایەڵە

دەنگدانەوە، شیوەن و گریان.

دەهاک

ئاژدەهاک، بە زاراوەی پالەوی کۆن، یان کەڵوڕی ئەمڕۆ، 1. (ئاژ) واتە: بەنرخ، بەڕێز، پیرۆز؛ 2. (دەهاک)یش دەبێتە: کوێخا، ئاغای گوند؛ 3. گەورەی تیرە و هۆز؛ 4. دەهاک نێوی هۆزێکی کوردی سەردەمی ساسانییەکان بووە کە دوای شەڕی قادسیە، بە دەستی سەلمانی فارسی و ئەبوو گاوانی کورد، بەرەبەرە بوون بە موسوڵمان.

چیانە

شوێنی نسرم و فێنک، نێوی گونده‌، چیانه‌ له‌ کوردستان زۆره‌، له‌ ناوچه‌ی سنه‌، پیرانشار، نه‌غه‌ده‌ و ورمێ هه‌یه‌ و هه‌ر هه‌مووشی کوردنشینه‌.

چێرین

نێوی کوردیی گوندێک بووه‌ له‌ باکوور‌ی کوردستان که‌ ده‌وڵه‌تی تورک گۆڕیویه‌ و نێوی تورکیی له‌ جێی داناوه‌.

تۆڵاش

تۆڵاشەدار، پارچە و کەرت و کوتی دارێک کە بە ترێشتە دادەتراشێ.

گوڵەباخ

گوڵی باخان، سوورەگوڵ.

سینا

1. نێوی تیرەیەکی کوردە کە لکێکن لە هۆزی زازا و لە رۆژهەڵاتی خەرپووت لە باکووری کوردستان دەژین؛ 2. نێوی گوندێکە لە باشووری کوردستان .

یاسا

قانوون، دابودەستوور و بنەما و رێوشوێنی ناو کۆمەڵ کە لە لایەن دەوڵەت و پارلەمانەوە بۆ پاراستن و بەڕێوەبردنی کۆمەڵگایەک دادەنرێ.