ئامێخ
پاشایهکی کوردی گۆتی بووه له سهدهی 14ی ههتاوی کۆچیدا، ئهو کهسهی شاری ئامێخدی، یان ئامێدی بنیات ناوه.
ئاتۆسا
1. نێوی كچی ئاردهشێری دووههمی ساسانی بووه؛ 2. نێوی یهكێ له كچهشازادهكانی كوردی مانایی بووه له ساڵی 714 ی بهر له زایین.
زەندین
گولەبەن، کراسی زرێپۆش کە لە کۆندا وەکوو گولەنەبڕ لەبەریان دەکرد.
وێزان
1. پێزان، شت لەبەر چاو، چاکە لەبەرچاو؛ 2. ئاگادار لەخۆ؛ 3. ئاگادار لە کەسێکی دیکە.
ئارتان
نێوی کوردیی گوندێک بووە لە باکووری کوردستان کە دەوڵەتی تورک گۆڕیویە و نێوی تورکیی لە جێی داناوە. بڕوانە وشەی ئار.
ئیرەڤان
یەریڤان، ئێریڤان، پایتەختی وڵاتی ئەرمەنستانە، بەڵام کوردی زۆری لێ دەژی و ئەم نێوەیان لە منداڵی خۆیان ناوە. ئەم نێوە گەییشتۆتە ناو کوردی پارچەکانی دیکەش.
پڵپڵە
ئاوێزەی گوارە، جۆرێک خشڵە.
پیاوێن
نێوی گوندێکە لە ناوچەی بانە لە ڕۆژهەڵاتی.
دیلمان
گوندێک و ناوچەیەکی چڕی سەر بە (هەولێر)ە لە لای حاجی ئۆمەران لە باشووری کوردستان. بۆ ئاگاداریی، وشەی (دیلمان) ی کوردیی وشەی (دەیلەمان) ی فارسی لەیەک جیاوازن.
ئاران
1. بنکەی ژیانی زستانەی کۆچەران؛ (هەموو چوونە هەواران، ئێمە ماوین لە ئاران)؛ 2. گەرمیان؛ 3. زەوینی تەخت و راسا؛ 4. دەشتی بەپیت و نەرمان؛ 5. ناوچەیەکی کوردنشینە لە لای زەلیای قەزوێن. بڕوانە وشەی ئار.