ئاراسێن

ئاراسێن نێوی گوندێکە لە باشووری کوردستان .

خۆشین

1. دوای باران؛ 2. خۆڕسک؛ 3. نێوی یه‌کێ له‌ رێبه‌ری ئایینی یارسانه‌کان.

کارۆخ

شاخێکی سەختە لە وێنەی دیوارێکی گەورە کە کەوتۆتە پشت گوندی بۆتێ لە کوردستانی باشوور و ئەو نێوە هەر نێوی کاردۆخە.

بۆتیا

چیایەکە لە بادینان لە کوردستانی باشوور.

فەرکان

1. روونووسی، لە رووی شتێک نووسینەوە؛ 2. دەستوور، فەرمان.

ئاوازه

نێوبانگ، ده‌نگ و نێو.

کەڤۆک

1. کەڤووک، کاڤووک، کاڤۆک، کەڤۆک، کابووک، کۆتر؛ 2. بە زاراوەی زازاکی دەبێتە بۆران؛ 3. سەربەندی گۆرانییەکی کۆنی کوردییه کە حەسەن جزیری خوێندوویەتی‌.

ئاهێر

ئایەر، ئاتر، ئار، ئێگر، ئاگر.

سالمە

گیایەکی سەلکداری بەهارییە لە مێرگدا دەڕوێ، سەلکەکەی وەک پەنجەی مناڵی ساوا وایە و وشک ئەکرێتەوە و بە هاڕدراوی دەکرێ بە هەوێنی دۆڵمە و زۆر بەنرخە و بەکاری زۆر شت دێ.

حەوێز

حەوشەمەڕ، پەچەمەڕ.