ڕۆژنە

رۆچنە، ئەو کون و کەلەبەرانەی خانوو کە رووناکی هەتاوی لێوە دێتە ژوورێ.

هەیڤین

ئازیز و خۆشەویست.

کانیاتا

نێوی گوندێکە لە بادینان لە باشووری کوردستان.

دۆزان

1. کۆی وشەی (دۆز) بە واتای مەبەست و مەرام لە ژیاندا، وەکوو: دۆزی کورد، دۆزێکی ئاڵۆزە؛ 2. پاشگری وشەیە بە واتای بشکنین و دۆزین.

نشوان

نێوی گوندێکە لە ناوچەی حەکاریی لە کوردستان شمالی.

زمێران

سمێران، نێوی گوندێکە لە ناوچەی سنە، لە لای مارنج و مووژژ.

ڕەهێڵ

1. رەهێڵە، رەهێڵەی باران؛ 2. رێژنەی تیر و فیشەک.

پاپەک

نێوی باوکی ئەردەشیری یەکەم دامەزرێنەری پاشایەتی ساسانییەکانە کە بە ئەردەشێری پاپەکان نێوی دەرکردووە و دوایی بووە بە بابەک. پاپەک بە ریشە کورد بووە و لە کارنامەی ئەردەشێری پاپەکاندا ئاماژەی پێ کراوە؛ دیتنی دیکە دەڵێن: پاپەک نێوی باوکی دایکی، ئەردەشێر بووە.

میرمام

1. مامی گەورە؛ 2. نێوی گوندێکە لە کوردستانی باشوور.

ڕەوەز

چینچینەبەردی ناوقەد و سەری کێو.