ئاتلیا

نێوی یه‌كێ له‌ شاره‌كه‌ونه‌كانی هه‌ورامان بووه‌، له‌ ده‌وروبه‌ری 885 ی به‌ر له‌ زایین كه‌ به‌ ده‌ستی ئاشووری نازیرپاڵ سووتێنراوه

شانئازین

خوێنەری هێژا، ئەگەر دەتەوێ، نێوی تازە و دەستی یەکەم بۆ منداڵەکەت دابنێی، دەتوانی بە لێدانی دوو وشە لە یەکدی، وەکوو ئەم نێوانەی کە لە پاڵەوە ریز کراوە، ناوێکی نوێ درووست بکەی و ئەمانەش هەندێ نموونەن کە دەتوانی، مانای وشەی دووهەمیان لە کۆپەڕەکەدا دەربێنی. بۆ نموونە: واتای شان دەزانی کە دەبێتە شان و شکۆ، یان شانەی هەنگوێن، شان لەگەڵ نێوێکی دیکە لێک بدە و ناوێکی تازە درووست بکە.

چاچان

1. جۆرێک یاریی مندڵانه‌؛ 2. هۆزێکی کوردن له‌ کوردستان؛ 3. سه‌ربه‌ندی گۆرانییه‌کی کوردییه‌ به‌ زاراوه‌ی کرمانجی.

ئابان

1. مانگی دیسان بارینه‌وه‌ی باران؛ 2. نێوی فریشته‌ی پارێزه‌ری ئاو له‌ ئایینی زه‌ڕده‌شتیدا؛ 3. په‌ری.

ڕووخۆش

قسەخۆش و دەم بەپێکەنین.

سەپان

1. رەنجبەری دەستەبەر، کە لە پێنج بەش داهات، بەشێک بەهرەی پێدەگا؛ 2. بەزۆر تووشکردن.

خانی

1. وەرگیراو لە خانیان، ماڵ، خانوو، یانە؛ 2. کانی، سەرچاوە؛ 3. نازنێوی شاعیری بەنێوبانگی کورد، (احمد خانی) یە کە لە هۆزی خانیانی جزیر و بۆتانە و لە ساڵی 1650 ی زایینی لە دایک بووە و لە ساڵی 1707 ی زایینیدا کۆچۆ دوایی کردووە.

خەپە

1. گۆشتن، خڕوپڕ؛ 2. شانه‌ی قاڵیکردن؛ 3. دارێکی به‌ ددانه‌یه‌ کوڵه‌شی پێ کۆ ده‌که‌نه‌وه‌.

ژەمان

کۆی وشەی (ژەم) ه کە واتای وادەیەک خواردن دەدا.

تاوڵە

تەختە نەرد.