چێرین
نێوی کوردیی گوندێک بووه له باکووری کوردستان که دهوڵهتی تورک گۆڕیویه و نێوی تورکیی له جێی داناوه.
داخواز
1. خوازیار، خوازهر؛ 2. داواکاری، پێداویستیی.
جەمین
جهبین، تهوێڵ، ههنیه، ناوچهوان، ئهنی.
بەجەرگ
ئازا، دلێر، بوێر، نەترس.
بەختەوار
بەویژدان و راستوێژ.
پەرکانە
1. سەرچنکردنی کڵاش و گیوە؛ 2. رنینی پەڵکی سەرەوە لە تووتن و ریحانە؛ 3. نێوی گوندێکە لە باشووری کوردستان.
خوشیک
جوان و دڤگر، پهسن و لهبهردڵان، نازدار و دهڵال.
ماویان
گوندێکە لە ناوچەی بێڵەوار لە لای کامیاران لە کوردستانی ڕۆژهەڵات.
ڕۆناس
رۆژناس، کەسێک کە هەتاوناس بێ. بۆ ئاگاداریی ئەمانە هەندێ نێون کە رۆشنبیرانی زاراوەکرمانج درووستیان کردووە و داتاشراون.
ئەڤیندار
ئەویندار، ئاشق، دڵدار، گراوی.