بژوێن
زەمەند، زەوی پڕگیا و لەوەڕ.
سەرکان
نێوی هۆزێکە لە کوردستان.
حەلین
توانەوە، شتێک کە لەناو شتێکی دیکەدا ون دەبێ، نەمانی شتێک لەناو شتێکی دیکەدا.
بەرهان
نێوی کوردیی گوندێک بووە لە باکووری کوردستان کە دەوڵەتی تورک گۆڕیویە و نێوی تورکیی لە جێی داناوە.
بەرزین
1. بە جووانووی ئەسپ دەڵێن کە کاتی زینکردنی هاتبێ؛ 2. کێوێکە لە نێوان سابڵاخ و سەردەشت کە چەمی لاوێنی بە بەردا دەڕوا؛ 3. نێوی ئاورگە، کانەئاگر، یان (ئاتەشگە) یەکە لەلای خوراسان کە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی زەڕدەشت.
سپیندا
1. جۆرێک گیایە لە لچ رۆباران دەڕوێ و گوڵی بچووک و زەرد دەکاتەوە؛ 3. چیایەکە لە ناوچەی برادۆست لە رۆژهەڵاتی کوردستان.
تەرچک
شینکەی تەڕ و تازە، سەوزەی تورت و ناسک، کیژی ناسک و جوان.
سەرچڵ
قەلەپۆپە، چڵەپۆپە، نووک و سەری گوڵ و گیای تازەدەرهاتوو.
جووانە
1. شهنگوشۆخ، بهدهو؛ 2. لاو، تازهپێگهییشتوو؛ 3. پهسن، دهڵال، نازدار؛ 4. سهربهندی گۆرانییهکی کوردییه.
ئاکۆیان
نێوی گوندێکە لە ناوچەی بالیسان و نێوی ناوچە و هۆزێکە لەلای رانییە، لە باشووری کوردستان.