چەتۆ

1. مەسبەست لە ئینسانی ئازا و زیرەک؛ 2. کورتکراوەی چەتە و چەتوون، بەواتای رێگر و تۆسن.

ئاژەنگ

خەوی سووک، سووکەخەو، سەرخەو، باران

بزێو

1. بزۆز، سەرزیندە، زیت و وریا؛ 2. پاشگری بزوێنەر.

ئاوا

ئاوەدان، ئاوه‌ها؛ ئابه‌مجۆره‌، ون و نادیار، ئاوابوون یان ونبوونی رۆژ و مانگ و هیدیکه‌.

جووڵەمێرگ

شارێکە لە ناوچەی حەکاری لە باکووری کوردستان.

ئارتیم

پاڵەوانێکی سەردە‏می مادەکان بووە. بڕوانە وشەی ئار.

چارۆکە

چاره‌که‌، کۆڵوانه‌، ئه‌و قوماشه‌ی که‌ ژنان به‌سه‌ر چانی داده‌ده‌ن.

شاکەل

1. کەلی بەرز و بڵند؛ 2. هەم گوندە و هەم ناوچە کە لە دۆژ کەلار و کفری لە کوردستانی باشوور هەڵکەوتووە.

ئەسپەرە

1. ئەسپەر، مەترکە، پێگرەی بێڵی بێڵباخ؛ 2. ئەو دارەی لە دەسکەبێڵی ئاسنی رادەکەن بۆ بێڵباخ و زەویهەڵکەندن؛ 3. گیای رەنگڕێژیی.

حەزیا

ئەژدیها، ئەژدەهاک.