بانیا
بانیان، دەشتی بەرز، شوێنی بەرز.
حەریر
1ز پارچهی رهش, 2. شارۆچکه و دهشتێکه له لای باتاس له باشووری کوردستان؛ 3. خواردنێکه له ئارد درووست دهبێ و وشک دهکرێتهوه و پارچهپارچهی دهکهن و ههڵیدهگرن بۆ زستان.
دەرباز
رزگار، نەجات، قوتار.
ئاردهوا
پهڵووڵه، چێشتی گزمووڵه له ههویر و کووزهڵه.
شالیار
1. شاریار، گەورەی شار، دەسەڵاتداری شار؛ 2. شایار، هاودەستی شا، ئاواڵ و دۆستی پاشا؛ 3. نێوی شاعیری گەورەی کوردی زەڕدەشتیی (پیر شالیار) ە، کە لە هەورامان ژیاوە لە کاتێکدا کە عەرەبەکان هێرشیان هێناوەتە سەر کوردستان.
ئاژوان
گوندێکە لە ناوچەی چلچەمە لە هەرێمی سنە لە رۆژهەڵاتی کوردستان .
ئێزدینشێر
نێوی یەکێ لە دەسەڵاتدارەکانی میرنشینی (بۆتان) بووە لە باکووری کوردستان کە لە گۆرانیی کوردیدا بە (بەگی بۆتان) نێوی هاتووە.
فەرەنگ
وشەدان، کۆپەڕێک کە قسە و ئاخاوتنی زمانێکی تێدا کۆکرابێتەوە.
تیگریس
1. تیگر لە ریشەی وشەی تیر یان تیژ وەرگیراوە کە ئەوێسایی یەکەشی دەبێتە: تیرا بە واتای توند و بەلەز؛ 2. تیگر نێوی کۆنی چۆمی (دیجلە) یە. بڕوانە دیجلە.
فرێزە
پەرێز، جێگەی کشتوکاڵێ کە دروێنە کرابێ.