کاشمە
گیایەکی گەڵاپانە وەک باسکڵاو دەیکەنە دۆڵمە.
ئاوەسوو
1. بەردێک کە ئاوی زۆری بەسەرداهاتبێ و سووابێ؛ 2. چەرمێک کە لەناو ئاوی دادەنێن، بۆ نەرمبوونەوە؛ 3. ئاوەسوو، بە ئینسانێک دەگوترێ کە گوێ بە هەڵەی خۆی نەدا و هەر دووپاتی بکاتەوە. وەکوو: (ئەوەندە بێشەرمە دەڵێی: چەرمی ئاوەسووە!)
هێروو
هەڵووژە، هەڵووچەپاییزەی سوور. ئەم وشەیە لە ناوچەی مەریوان بەکار دێ.
رادۆسا
نێوی گوندێکی کۆن بووە، لە ناوچەی وان، لە کوردستان، بەڵام لە سەردەمی عوسمانییەکاندا نێوەکەیان گۆڕیوە بۆ تورکی.
خەزاڵ
1. کهژاڵ، ئاسک، مامز، بزنی گوێخهنهیی و بهدهن رهش و بۆر؛ 2. نێوی کیژی ناو بهیتی (لاس و خهزاڵ)ه.
دایاخ
1. دایهخ، بایهخ، بههره، فایده؛ 2. سهبر و حهوسهڵه؛ 3. پشوودان.
سەرسەنگ
کێوێکە لەلای مەهاباد لە کوردستان.
ساسان
1. زوڵملێکراو، ستەمدیو؛ 2. نێوی یەکەم کەسی دامەزرێنەری بنەماڵەی ساسانییەکان. بڕوانە مینا لە بەشی کچان.
قەڵاتان
1. نشینگەی میر و مەزنان؛ 2. خانووی سەر کێو؛ 3. نێوی گوندێکە لە ناوچەی شاروێران لە هەرێمی موکوریان کە سەر بە شاری مەهابادە و بەکرێگیراوانی کۆماری ئیسلامی خەڵکەکەیان قەڵاچۆ کرد و مامۆستا هێمن سەبارەت بەو رووادوە شیعرێکی داناوە:
ئاردا
ناوی فریشتەیەکە لە ئایینی زەردەشتیدا