باشان
نێوی کوردیی گوندێک بووە لە باکووری کوردستان کە دەوڵەتی تورک گۆڕیویە و نێوی تورکیی لە جێی داناوە.
خشپیلانە
چکۆلهی جوانکیله.
ئەوگار
1. ماندوو؛ 2. پەرێشان؛ 3. پێکراو، بریندار، ئەنگاوتە؛ ئەم وشەیە ئاوەڵنێو (سفەت)ە، وشەیەکی کۆنی مادییە و لە فارسیدا (افگار) دەخوێنرێتەوە و شاعیرە کالاسیکەکانیش لە شیعردا بە فیگار نووسیویانە.
تەرچک
شینکەی تەڕ و تازە، سەوزەی تورت و ناسک، کیژی ناسک و جوان.
ڕاویار
1. رێبوار؛ 2. راوکەر.
گوارە
گۆشوارە، گوارەی گوێ.
ئاڤدار
لە کرمانجیدا بۆ مانگی نیسان بەکار دێ، هەر شتێک ئاوی زۆر بێ،
شاواز
1. شاباز، بازی سپی؛ 2. شاباش، شاواش، ئەو بەخششەی کە بە بەزمگێڕی زەماوەن دەدرێ.
پاریا
نێوی ئەو گوندەیە کە (کەریم خانی زەند)ی لێ لەدایک بووە.
ئۆگر
خووپێگرتوو، کەسێک کە هۆگری شتێک بێ.