هەنار
نار، نارۆک، نەرژی، میوەیەکە بۆ پاڵاوتنی خوێن باشە و لە کوردستان لە ناوچە ساردسێر و شاخاوییەکان زۆرە و ڕیشەکەی بۆ دەرمان و توێکڵەکەی بۆ ڕەنگ بەکار دەبرێ؛ هەناری هەورامان و شارەبان بەنێوبانگن؛ لە گۆرانیی کوردیشدا زۆر دێ و ئاماژەیە بە (مەمک).
وەرای
وشەیەکی هەورامییە واتە: شیاو، هێژا، هەژی، هەژیار.
خاڵدار
1. مرۆی خاڵدار؛ 2. نێوی گوندێکه له ناوچهی موکوریان له کوردستان.
داژدار
1. پشتیوان؛ 2. لاگر، پارێزەر؛ 3. پاسەوانی قەڵا.
کاڤار
بە زاراوەی کرمانجی، واتە: قەزا یان شارۆچکە.
ئاوەز
هزر و هۆش.
دیلان
1. ههڵپهڕکێ، گۆڤهند؛ 2. شایی و سهیران؛ 3. نازنێوی شاعیر و دهنگخۆشی کورد (مامۆستا ساڵهح دیلان)ه.
پۆشیا
1. پۆشتە و رێک و پێک؛ 2. وشەی بکەری رابردووە واتە: لەبەر کرا.
بۆران
1. دابارینی بەفر و هەڵکردنی با پێکەوە، تۆف، کڕێوە و بادەوە؛ 2. بارانی بەخوڕ.
بابۆ
1. وشەی خۆشەویستیی منداڵ بۆ باب؛ 2. هەستی تۆڵە.