پەریگوڵ
برێتی لە جوانچاکی بێوێنە.
لەیلاخ
هەوارگەی هاوینی، زۆزان، کوێستان.
ڤەدین
دۆزینەوەی ونبوو، دیتنەوە.
چنار
سوورهچنار، چناری جهوههردار، دارێکه گهڵای له پهڵکی مێو دهکا.
ڕاچاو
لەژێرچاوگرتنی هەر گیاندارێک چی ئنسان یان حەیوان بۆ کۆنترۆڵکردن لە کاتی راو یان هەر رووداوێکی دیکە. بۆ نموونە کاتێ کە دەچی بۆ راو، راوچی دەڵێ: ئەو کەروێشکەم بۆ راچاو بکەن بزانم بۆ کوێ دەڕوا.
لەیرۆ
1. ساوای نێرینە، کۆرپەی نێرینە؛ 2. بە زاراوەی زازاکی واتە: رۆڵە، فرزەن، فەرزەن؛ 3. سەربەندی گۆرانییەکی کوردییە بە زاراوەی کرمانجی:
ئەیوان
ئەیوان وشەیەکی کۆنی کەڵوڕییە، واتە: 1. دیوان، هێوان، هەیوان، بەربێڵای سەرداپۆشراو؛ 2. کۆخ، کۆشک، تەلار، سەرا، وشەی کۆشک ئەمڕۆ لە ئەورووپا بە کیووسک(kiosk) بەکار دەبرێ و وشەیێکی هاوبەشهی هند و ئورووپییە و کیووسک هەر هەمان کۆشکی کەڵوڕییە کە وشەێیکی کۆنە؛ 3. شارێکی کوردنشینە لە هەرێمی ئیلام لە کوردستان.
هەڕەت
1. تاف، ئاز، تۆخ، وەکوو: (تافی لاوەتی) یان (تۆخی لاوەتی)؛ 2. جەنگە، کاتی زۆربوونی شتێک؛ 3. دەرفەت، کیس.
گارۆسا
نێوی هۆزێکی کورد بووە لە ناوچەی وان کە بە دەستی دەوڵەتی عوسمانی هەڵداژراونەتە قبرس و لەوێ ماونەتەوە و لە نێوان تورکدا زمان و فەرهەنگی خۆیان وردە وردە لەبیر کردووە و بوونە بە تورک.
دڵاوێز
کهسێ که دڵی گیرۆدهی عهشق و جوانی کهسێکی دیکه دهبێ.