ڕەوسە

1. خۆیانی گێرەکراوی هێشتا کۆوەنەکراو؛ 2. سوورەبنە، سوورباو، رەنگ سوور، سوورهول.

خۆزیک

خۆزگه‌، شه‌ڵای، خوه‌زیا، ئاوات و ئاره‌زوو خواستن.

میران

1. کۆی میر، پاشا؛ 2. میران نێوی هۆزێکی کوردی کۆچەریی بووە لە کوردستان؛ میر لە کوردیدا، کورتکراوەی نازنێوی (ئەمیر) ە و لەگەڵ وشەی (اَمیر) ی فارسیی، کە واتای (سەیید) دەدا، جیاوازە. نموونەی میرەکانی کوردستان: (میری سۆران و میری بۆتان) ە.

سامڕەند

کێوێکە لە رۆژهەڵاتی کوردستان نزیک بە قەندیل لە سنووری دەسکردی باشووری کوردستان.

بەرکان

نێوی هۆزێکی کوردە لە کوردستان.

خامە

1. سه‌رشیر، قه‌ێماخ؛ 2. نێوێکی کۆنی ژنانه‌یه‌.

مەستانە

ژنی چاومەست و جوان و دڵگیر.

بانیس

1. شوێنی تەخت و راسا؛ 2. دەشتی پان و بەرین.

واژەر

قسەکەر، نوێنەری کەسێک بۆ قسەکردن.

مارۆ

1. بەش، قەشە، قەشان، تەوێڵسپی، تەختی ناوچاوانسپی؛ 2. ئەسپێ کە خاڵی چەرمگ لە پایدایە، یان ئەسپێک کە مەچەکی دەستی سپی بێ. لە نێو خەڵکدا وایە کە دەڵێن: فڵانەکەس وەک گای مارۆ وایە، واتە هەمیشە لەبەرچاوە و ناسراوە.