میدیا
1. ماد، مەدیا، میدیا، نێوی دەوڵەتی مادەکان بووە؛ 2. ئەو شوێنەی کە مادەکانی لێ ژیاون؛ (میدی) یەکان لە رەگەزی هێند و ئورووپی بوونە و لە سەدەی نۆیەمی بەر لە زایین، لە رۆژهەڵاتی زەلیای کاسپین یان قەزوێنەوە چوونەتە رۆژاوای باکووری کێوەکانی ئێران واتە وڵاتی (میدیا) و وردەوردە دەسەڵاتیان بە سەر دراوسێکانیشیاندا پەیدا کردووە و لە کۆتایی سەدەی هەشتەمی بەر لە زایین، حوکوومەتێکی سەربەخۆیان دامەزراندووە و نەتەوەی پارسیشیان خستۆتە ژێر دەسەڵاتی خۆیان و شاری هەگمتەنا یان هەکمتان، هەمەدان) ی ئێستایان کردووە بە پایتەخت، بەڵام ساڵی 550ی بەر لە زایین بە دەست کوورشی هەخامەنشی بەزیون و لە دەسەڵات کەوتوون. وشەی ماد دواتر لە سەردەمی ساسانییەکاندا بووە بە (مای) و پاشان عەرەب کردوویەت بە (ماه)، بۆ میناک بە دینەوەریان گوتووە: ماه بەسرە و بە نەهاوەندیش: ماه کووفە! بڕوانه بۆ وشەی ماد.
زێڕوەشان
بڕوانە زەڕوەشان.
دڵسۆژ
ناوێکی کرمانجییە، بڕوانە دڵسۆز
ڕێشەنگ
ناوێکی درووستکراوە، کە واتای رێگای راسا و پڕباخ و باخات دەدا.
ڕەوڕەوک
تراویلکە، شوێنێک کە لە دوورەوە پێت وایە ئاوە و ئاو نییە.
هاوبەش
هاوکار و شەریک لە کار و کاسپی یان موڵک و ماڵدا.
حەلیم
1. لهسهرهخۆ، بهتاقهت، هێمن و هێور؛ 2. چێشتی کهشکهک؛ 3. خواردنی حهلیم که له گهنمی کوڵاو و گۆشت درووست دهکرێ؛ 4. نێوێکی ژنانهیه.
قارا
1. ئارام و ئۆقرە؛ 2. وشەی دووهەمی وشەدووانەی (ئارا و قارا) یە، وەکوو: ئارا و قارای نەما.
مێران
پیاوچاکان، مەردان.
ڕێکۆک
رێچکە، باریکەڕێ.