ڕۆژانکۆ
نێوی هۆزێکی کورد بووە، لە ناوچەی هایمانی لای ئآنکارا، کە بە دەستی عوسمانییەکان هەڵداژراونەتە بولغارستان و بۆسنی.
کارس
هەرزن، هەرزنە گەورە، دانوولەیەکی خۆڵەمێشیییە کە تامی تاڵە و ساقەت و گوڵەکەشی وەکوو جۆیە.
باوەڕ
1 ئیمان؛ 2 سنووری نێوان دوو زەوی، کەوشەنی نێوان دوو کێڵگە. باوەڕ و بڕوا، دوو مانای جیا لە یەکیان هەیە. بڕوانە بۆ بڕوا.
پەیکار
شەڕ، جەنگ، بەربەرەکانێ.
هوزار
باخ و گوڵزار.، بولبول
خامە
1. سهرشیر، قهێماخ؛ 2. نێوێکی کۆنی ژنانهیه.
خۆشیک
شاخێکه لهڵای کێوی بهمۆ که کانیهکی خۆشی لێیه به نێوی (قهمان).
مرۆت
ئینساف، کاری ڕەواکردن، لە کاری ناڕەوا پارێزکردن، ئەم نێوە لە موکوریان و مەنگوڕان زۆر باوە.
شەمامە
1. شەمامۆک، میوەیەکی بۆنخۆشە لە شێوەی کاڵەک بەڵام بچووک و خاڵخاڵ و خەتخەت؛ 2. سەربەندی گۆرانییەکی کوردییە.
ڕێواس
نێرکی باسکڵاو، گیایەکی باڵابڵندی ترشی خورێنییە.