تەمۆ

کورتکراوەی نێوی تەیموورە و نێوی دەبگبێژ و سازژەنێکی کوردی خەڵکی ڕۆژئاوای کوردستانە.

خەپار

بژار، خۆشبوونی کێڵگه‌ بۆ چاندن.

ئاگری

چیای سەربەئاگر، گڕکان، ئاگرپژێن؛ شۆڕشی ئارارات بە رابەریی شێخ سەعیدی پیران لە باکوور‌ی کوردستان لە چیای ئاگرییەوە هەڵگیرسا. بڕوانە ئارارات.

بەردیل

1. شت بەشت گۆڕینەوە، ماڵ بەماڵ گۆڕینەوه، ئاڵشتکردن؛ 2. شەکی بەر بەران‌.

دارین

جۆرێک رایه‌خ و فه‌رش.

قەسیلە

جۆرێ کەچکی دارین.

گەشی

روومەتگەش، جوان و لەبار.

سیاخاڵ

خاڵڕەش، خاڵی رەشی قەترانی.

گوڵنار

چاوەهەنار کە بۆ دەرمان دەشێ.

باکاسیا

نێوی شارۆچکەیەکی کوردنشین بووە لە ناوچەی (بەدرە) کە بە دەستی حوکوومەتی بەعس، کوردەکانی ئاوارە کران و عەرەبیان هێنا جێگەیان. شاری بەدرە لە کۆندا کوردنشین بوو، بەڵام ئەوێش بە دەستی حوکوومەتی بەعس کرا بە عەرەبنشین، بەڵام ئێستا خەڵکەکەی کەم کەم گەڕاونەتەوە شوێنی خۆیان.