ئاوێستا
1. بنەما و بنەڕەت؛ 2. پەنا و داڵدە؛ 3. نێوی کۆپەڕەکەی زەڕدەشتی پەیامهێنی ئاوێستا.
ڕواندز
رواندژ؛ رواندز لە دوو وشەی لێکدراو واتە (روان) و (دز یان دژ) پێکهاتووە و چەندین مانای هەیە، یەکەم: رووان واتە: چۆمان، چەند چەم و دژیش واتە قەڵا و رواندز یانێ: قەڵای نێوان دوو رۆبار؛ دووهەم: روان: واتە شینبوون و جێگەی ژیان و دزیش واتە قەڵا و رواندز یانێ: قەڵای ژیان؛ سێهەم: روان، واتە: رەوەندی و دزیش واتە دژ و رواندز واتە: جێگا یان شوێنەمێنگەی رەوەندیانی کورد کە لەو کاتەدا گەرمیان و کوێستانیان کردووە و رواندزیان ئاوەدان کردۆتەوە و زستانان لەوێدا ماونەتەوە؛ چوارەم: روان، واتە: ئاوەڵا و لەسەرپشت و دزیش واتە قەڵا و روواندزیش واتە: قەڵای بێ دەرگا و شوورە، چونکە جێگاکەی بەرز و سەخت و لە لێوارەی چۆمدا بووە و پێویستی بە دیوار یان شوورە نەبووە!
دابێژ
1. دابێژەر، کەسێک کە ئارد بە هێڵەک و بێژنگدا دەکا؛ 2. کەسێک کە بە تفەنگ دەسڕێژ لە کەسێکی دیکە بکا. وەکوو: بە گوللە دایبێژا.
لەنگێزە
رەهێڵە، لاسامهی باران.
وەندا
ژن و کچی خوێندەوار.
سپیندار
سپیدار، داری تەورێزی.
پازووک
پازووک لەو کوردانە بوون کە پێشتر سەر بە ئایینی ئێزیدییەکان بوون و لە باکووری کوردستان دەژیان، بەڵام دوایی لە شەڕی نێوان سەفەوی و عوسمانیدا بەناو ئێراندا بڵاوەیان پێ کرا و بوون بە تورک و فارس و ئایینی شیعەیان قەبووڵ کرد.
ئۆدار
تهڕ و تازه و ئاودار.
ڕۆدی
ئاماژە بەوەی کە رۆژ یان هەتاوی دی.
ئاد
وشهی ئاد به تهنیا، چهند واتای ههیه: 1. دوورگه، وشکانی لهناو ئاودا، 2. هێز، بڕست، زۆر، توانا، 3. خودای هێز و دهسهڵات. 4. له کۆندا نێوی خودای با بووه. ئهم نێوه بۆته پێشبهندی زۆر وشهی دیکه له زمانی کوردیی کۆندا. زۆر جاریش وشهی (د) ئهگۆڕدرێ بۆ وشهی (ز).