شایار
بڕوانە شالیار.
ئاژین
1. ئاوبەردانە سەر شێف بۆ نەرمبوونەوە؛ 2. ئاوەنیاکردن؛ 3. زبر وەک زبری بڕبەند و بەرداش.
سنوور
کەوشەن، هێڵی ناوەڕاست دوو مڵک، تخووب، مەرز.
ئەزین
نێوی میری (جزیر و بۆتان) و باوکی (خاتوو زین)ی دڵداری (کاکە مەم) بووە. لە زمانی کوردیدا، خاتوو واتای خانم و (کاک یان کاکە)ش مانای براگەورە و ئاغای فارسی دەدا.
ئەرنەواز
نێوی تیرەیەکی کوردە لە باکووری کوردستان.
گارۆسا
نێوی هۆزێکی کورد بووە لە ناوچەی وان کە بە دەستی دەوڵەتی عوسمانی هەڵداژراونەتە قبرس و لەوێ ماونەتەوە و لە نێوان تورکدا زمان و فەرهەنگی خۆیان وردە وردە لەبیر کردووە و بوونە بە تورک.
گەنجە
1. گاڵتە و گەپ؛ 2. ژووری رسق و کەلوپەل.
بەناز
نازدار، خاوەن ناز، دەڵال.
خەرمان
1. مژی دهوری مانگ؛ 2. کۆگای خهله له خهرمان که هێشتا نهکوترابێ و شهن نهکرابێ.
زمزیران
1. گاموور، کاتی کوتان و شێلانی تێ بۆ سرکە و شەراو؛ 2. کەل (گەردەنە) یەکە نزیک شاری سەردەشت کە رێگای مەهاباد بۆ سەردەشت، بەوێدا تێدەپەڕێ.