شێنا

بەهێز و تاقەت، بەواز.

ڕاشکان

بەسەرچوون، تێپەڕبوون، وەکوو شەو راشکا ئێمە هەر نەمانتوانی بچینە سەر بەجێهێنانی کارەکەمان.

هەنار

نار، نارۆک، نەرژی، میوەیەکە بۆ پاڵاوتنی خوێن باشە و لە کوردستان لە ناوچە ساردسێر و شاخاوییەکان زۆرە و ڕیشەکەی بۆ دەرمان و توێکڵەکەی بۆ ڕەنگ بەکار دەبرێ؛ هەناری هەورامان و شارەبان بەنێوبانگن؛ لە گۆرانیی کوردیشدا زۆر دێ و ئاماژەیە بە (مەمک).

سوێرە

نێوی شارۆچکەیێکە لە ناوچەی کووت لە خوارووی باشووری کوردستان، کە کوردی فەیلی تێدا ژیاوە، بەڵام کوردەکەیان لێ دەرکردووە و کردوویانە بە عەرەبنشین.

چاودێر

چاو لە شتێ کردن بۆ ئاگالێبوون.

بەیار

باهێر، بایەر، زەوینی دێم، زەوینی نەکێڵدراو.

دادیلە

وشه‌ی دواندنی خوشکی چکۆله‌.

شاخۆ

1. شاخی بچووک؛ 2. ئاماژە بە شاخی ئاژەڵ و کێوی بچووک.

گەردانە

ملوانکەی زێڕینی پڵپڵەدار.

ئاونگ

ئاوه‌نگ، ئاره‌قه‌ی گوڵ، شه‌ونم.