ئاگا
1. خەبەر، وەکوو: (ئاگام لێ نییە)؛ 2. هوشیار، وشیار؛ 3. زانا و ژیر؛ 4. بێدار، نەخەوتوو، وەکوو: (نەخەوتووە و بەئاگایە).
ڕۆژکان
نێوی هۆزێکی کوردە لە کوردستان.
گوڵناو
لەش و لاری وەک گوڵ.
بارش
1. داڕژانی بەفر باران یا تەرزە؛ 2. وارش، شووره، دیواری باخ.
دەستەوەر
1. پاوهر؛ 2. دهستهبهر.
بارێزە
1. باوەرێن، ئەو میوەیەی کە با دەیوەرێنێ؛ 2. گیایەکە لە شکڵی کەرەوز؛ 3. پرووشەی باران بە باوە.
هەڤران
سپیندار، سپیدار.
بڵباس`
بە هۆزەکانی پشدەر و (مەرگە و مەنگوڕ) دەڵێن: بڵباس و تیرەیەکی گەورەن لە کورد کە لە ناوچەی موکریان، لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەژین.
ساوانسۆ
نێوی هەوارێکە لە هەورامانی کوردستان.
ئەهوەن
1. ئارام، لەسەرەخۆ، هێور؛ 2. نێوی یەکێ لە دۆستەکانی ئەژدەهاک بووە.