پاوێرە
نێوی کوردیی گوندێک بووە لە باکووری کوردستان کە دەوڵەتی تورک گۆڕیویە و نێوی تورکیی لە جێی داناوە.
لەیزۆک
کەسێ کە باش سەما دەکا. لە وشەی (لەییستن) کوردی کرمانجیی کە دەبێتە کایەکردن وەرگیراوە.
کیکا
نێوی گوندێکە لە کوردستانی باشوور.
سنین
گوندێکە لە ناوچەی سیدەکان لە باشووری کوردستان .
مەرسین
پشاوتن، گرمۆڵکردن، گوڵۆڵەکردن.
تیکان
دڕک، چقڵ، دڕکی دار و گوڵ.
پرپریک
1. پەپوولە، پرپلیک، پەڵانتیک؛ 2. پەڵپینە.
نالی
1. زراڤ، باریک؛ 2. هاوار و رۆڕۆ؛ 3. پرزەی ناو قەڵەمی قامیش؛ 4. دۆشەک؛ 5. نازنێوی شاعیری نێوداری کورد، (مەلا خدری ئەحمەدی میکائیلی) یە، کە خەڵکی گوندی (خاکوخۆڵ) شارەزوور بووە.
بەڵێن
پەیمان، سۆز.
بەهیا
نێوی چیایەکە لە کوردستان.