تۆیانە
ئەو نوقڵ و شیرینی و شتانەی کە بە خوانچە لەگەڵ لاشیرینی بووک دەڕوا.
ئاناهیتا
1. ناهید، خاوێن، پاک؛ 2. شوێنێکی کەونارایه لەپاڵ کهنگاوەر؛ 3. فریشتەی پارێزەری ئاو. ئاناهیتا: له (یهشتهکان)دا بهشی 1، لاپهڕهی 167 نووسراوه: ناهید، ژنێکی جهوان، بهژن جووان و باڵابهرز و کهڵهگهت و چهلهنگ، ڕهگهز ئازاده و دهروونپاک، باسکه سپییهکانی به قهرا شانی ئهسپ دهبێ، مهمکی قوته و پشتێنێکی تهنگی له نێوقهد بهستووه و لهسهر فایتوونی خۆی ڕێشمهی چوار ئهسپی یهکڕهنگ و هاوبهژنی به دهستهوهیه و لێدهخوڕێ. ئهسپهکانی فایتوونهکهی بریتین له: با و باران و ههور و خوناوکه. ناهید به گهوههر ڕازاوه و تاجێکی زێڕنی به شکڵی چهرخێک لهسهره که سهد گهوههری ترووسکاوهی به سهرهوهیه. له لێوارهکانی ڕیشووی چیندار ههڵواسراوه، تۆقێکی زێڕینی له ملدایه و گوارهی چووارسووچی ده گوێدا. پاتاوه درهوشاوهکانی به بهندی زێڕین قایم کردووه. باڵاپۆشێکی له کهوڵی سی بهبر که وهک زێڕ و زیو دهترووسکێنهوه بهخۆیدا داوه، جلی زێڕینی پڕچینی لهبهر کردووه، له تهوقی ئاسمان دامهزراوه.
سەربەخۆ
ئازاد، بێ ئاغاباڵاسەر.
هەراس
1. پشوو، وچان، وەکوو: هەراسی لێهەڵگرتووم)؛ 2. وەڕەز، ماندوو، وەکوو: (هەراسانم)؛ 3. ترس، خۆف، وەکوو: (هیچ هەراسێکم لێ نییە).
گوڵەوەز
گوڵەبەرد، کڕێژی بەرد.
ئاوان
1. ئاوهدان، دژی چۆڵ؛ 2. کرێ، مزه؛ 3. دهسکهئاونگ بۆ شت کوتان؛ 4. ههراو؛ 5. قاپ و قاچاخ.
فەرمین
فەرموون، گوتن، وتن.
بێشۆرا
گوندێکە لە لای مێگر لە کن رواندز لە کوردستانی باشوور.
فادل
1. فادل و فادیلە و هەندێ نێوی لە گوێن ئەمانە هەیە کە لە باکووری کوردستان بەکار دێ و بڕێکیان سەیر و سەمەرەن و بێواتان؛ دوور نییە فادل و فادیلەش لە نێوی فاتم کەوتبێتنەوە؛ 2. فادیلە سەر بەندی گۆرانییەکەی کوردییە.
سەبان
دەشتێکی پڕپیت و بەرەکەتە لە شارەزووری بەری هەڵەبجە لە کوردستان.