لاڤە
1. وشەیەکی کرمانجییە، واتە: شفا و لاڵە، تکا و پاڕانەوە؛ 2. جەحێڵ، خورت، گەنج؛ 3. نێوی ئەشکەوتێکە لە ناوچەی حەکاری لە باکووری کوردستان.
پەردیس
پارادیس، بەهەشت، جەننەت، وشەیێکی کۆنی مادیی ئاوێستایی یە.
زێڕڤان
زێڕنگەر، زێڕپەروەرێن، کەسێ که سەروکاری لەگەڵ زێڕ و زیوە.
خۆران
1. خواردن؛ 2. گوندێکی کوردستانە.
تاناس
نێوی کوردیی گوندێک بووە لە باکووری کوردستان کە دەوڵەتی تورک گۆڕیویە و نێوی تورکیی لە جێی داناوە.
گوڵناز
گوڵی نازناز، وەکوو گوڵ جوان و ناسک.
ئامێدی
ئامات، ئاماد، ئامێد، شارێکی خۆش و دڵگیره له سهر لووتکهی چیایهکی بهرز، بهرانبهر به سیلاڤ، یان سۆلاڤ له کوردستانی باشوور. خهڵکی ئهم شاره زۆربهی مهسیحی بوون و بهر له هێرشی ئیسلام بۆ سهر کوردستان چوونهته سهر ئهو چیایه و ئهو شارهیان لهوێ ساز کردووه. بۆ چوونه ناو ئهو شاره تهنیا یهک رێگا ههیه، ئهویش له چیایهکی بهرانبهرییهوه بۆی دهچێ، دهنا چووار دهوری تا دهگاته ئهو رێیهی که دهچێته سهرێ بۆ شارهکه، لێژ و ههڵدێر و قهدپاڵی ههزاربهههزاره و خوارهوهشی چۆمی گهورهیه، بهڵام سهدام حسێن، بۆ بهرژهوهندی خۆی و ترس له پێشمهرگه رێگایهکی دیکهی لێ کردهوه که له باری مێژوویییهوه بایهخی هێنا خوارێ. بڕوانه ئامێخ.
ناسیکۆ
نێوی یەکێ لە تیرەکانی کوردە کە لە 881 ی زایینیدا ژیاون و دانیشتووی ناوچەی زامووا بوونە.
شانەواز
بڕوانە بۆ شالاوێن.
ڕازان
1. ئامادەبوون، وەکوو: ئەرێ هەر نەڕازان؛ 2. بە زاراوەی کرمانجیی واتە: خەوتن، نوستن، وەکو و: نەکە کەچێ دیا تە رازایە. واتە: مەکە کچێ دایکت خەوتووە؛ 3. حەکایەت و چیرۆک، سەرگەرمی قسە و باس، وەکوو: دانیشتوونەتە پای رازان نایبڕنەوە؛ 4. ناوچەیێکە لە 70 کیلۆمیتری شاری خوڕەماوا لە لوڕستان.